นักวิทยาศาสตร์ NASA พบคลื่นบรรยากาศรูปสิบเหลี่ยมยักษ์รอบขั้วใต้ของดาวเสาร์

นักดาราศาสตร์ค้นพบคลื่นบรรยากาศขนาดมหึมารูปสิบเหลี่ยมล้อมรอบขั้วใต้ของดาวเสาร์ โดยใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลของ NASA งานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร Science Advances เล่มที่ 12 ฉบับที่ 36 ภายใต้ชื่อ "A decagon wave around Saturn's south pole" (DOI: 10.1126/sciadv.aee4251) นำโดย Agustín Sánchez-Lavega จาก University of the Basque Country ประเทศสเปน

นักวิจัยระบุว่านี่เป็นครั้งแรกที่มีการสังเกตพบรูปแบบกระแสลม (jet) ที่มีรูปทรงสม่ำเสมอขนาดใหญ่ในซีกใต้ของดาวเสาร์ โครงสร้างนี้เพิ่งก่อตัวขึ้นเมื่อไม่นานมานี้ — ระหว่างปี 2023 ถึง 2024 — และยังคงทวีความเข้มข้นขึ้นเรื่อย ๆ

สิ่งที่ทำให้การค้นพบนี้น่าสนใจคือความแตกต่างจากรูปหกเหลี่ยม (hexagon) อันโด่งดังที่ขั้วเหนือของดาวเสาร์ ซึ่งคงตัวอยู่มานานกว่า 40 ปี การมีโครงสร้างที่ "เกิดใหม่" และเปลี่ยนแปลงได้ในซีกตรงข้าม เปิดโอกาสให้นักวิทยาศาสตร์ศึกษากลไกการก่อตัวของคลื่นบรรยากาศแบบนี้ในขณะที่มันกำลังพัฒนา แทนที่จะศึกษาเฉพาะโครงสร้างที่เสถียรแล้ว

คลื่นดังกล่าวแผ่ผ่านชั้นบรรยากาศหลายชั้น และถูกตรวจพบครั้งแรกโดยผู้สังเกตการณ์จากภาคพื้นดิน ก่อนที่ฮับเบิลจะยืนยันและให้รายละเอียดของปรากฏการณ์นี้

การศึกษาพลศาสตร์ของบรรยากาศบนดาวเคราะห์ก๊าซยักษ์มีคุณค่าเชิงพื้นฐานต่อความเข้าใจพลศาสตร์ของไหลบนดาวเคราะห์ทั้งหมด รวมถึงโลก ซึ่งเป็นรากฐานของแบบจำลองภูมิอากาศและการพยากรณ์อากาศ