ควอนตัมคอมพิวเตอร์ IBM แก้โจทย์ที่คอมพิวเตอร์ปกติทำไม่ไหวได้ใน 15 นาที ด้วยลอจิคัลคิวบิต 70 ตัว

นักวิจัยจาก IBM และ University of Chicago รายงานการสาธิตที่บรรลุเกณฑ์พื้นฐานของ "quantum advantage" คือการคำนวณที่เกินขีดความสามารถของวิธีจำลองแบบคลาสสิกที่ดีที่สุด พร้อมกับให้ความเชื่อมั่นได้ว่าผลลัพธ์ที่ได้ถูกต้องจริง โดยใช้เวลาแก้โจทย์ที่ปฏิบัติไม่ได้ด้วยคอมพิวเตอร์ทั่วไปเพียงราว 15 นาที

การทดลองใช้ลอจิคัลคิวบิต 70 ตัว ซึ่งเป็นคิวบิตที่ถูกเข้ารหัสให้ทนต่อความผิดพลาดและสัญญาณรบกวน ต่างจากคิวบิตกายภาพ โดยรันเกต two-qubit ระดับลอจิคัล 2,415 ครั้ง และ T gate ระดับลอจิคัล 468 ครั้ง ผลคืออัตราความผิดพลาดระดับลอจิคัลต่ำกว่าอัตราความผิดพลาดของฮาร์ดแวร์กายภาพถึง 10 เท่า

โจทย์ที่ใช้คือ random circuit sampling (RCS) ซึ่งเป็นเบนช์มาร์กมาตรฐานสำหรับทดสอบขอบเขตระหว่างควอนตัมกับคลาสสิก จุดใหม่ของงานนี้คือทีมวิจัยสร้างวงจรแบบมีโครงสร้างขึ้นมาแทน RCS แบบสุ่มล้วน โดยพิสูจน์ได้ว่ายังคงความยากในระดับเดียวกัน แต่โครงสร้างใหม่นี้เปิดให้ตรวจจับความผิดพลาดระหว่างการคำนวณได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่ RCS แบบเดิมทำไม่ได้

งานวิจัยชื่อ "Sampling hard circuits with verifiably high fidelity" เผยแพร่บน arXiv เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2026 (DOI: 10.48550/arXiv.2607.25941) ทีมงานประกอบด้วยนักวิจัยของ IBM ร่วมกับ Bill Fefferman รองศาสตราจารย์แห่ง University of Chicago และ Soumik Ghosh นักศึกษาปริญญาเอก

ความสำคัญของผลงานคือมันแก้จุดอ่อนที่วิพากษ์กันมานานของการอ้าง quantum advantage ครั้งก่อน ๆ นั่นคือ "ตรวจสอบไม่ได้ว่าคำตอบถูกจริงหรือไม่" การผสมการยืนยันความถูกต้องเข้ากับการแก้ไขความผิดพลาดในการทดลองเดียวกันจึงเป็นก้าวสำคัญบนเส้นทางสู่การใช้ควอนตัมกับปัญหาจริงในเชิงพาณิชย์