ภาษีนำเข้า แร่หายาก และอิหร่าน: ปัจจัยที่จะชี้ชะตาการประชุมทรัมป์–สี จิ้นผิง 24 ก.ย.

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เตรียมต้อนรับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ที่ทำเนียบขาวในวันที่ 24 กันยายน โดยความตึงเครียดทางการค้าระหว่างสองเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดของโลกจะครองการหารือ การเยือนครั้งนี้เป็นการมาถึงเมืองหลวงสหรัฐครั้งแรกของผู้นำจีนในรอบ 11 ปี ขณะที่ข้อตกลงพักรบทางการค้าเมื่อเดือนตุลาคมปีที่แล้วช่วยหยุดวงจรตอบโต้ภาษีได้เพียงชั่วคราว

ระดับภาษีที่ใช้ต่อกันยังสูงกว่าช่วงก่อนสงครามการค้ามาก ในเดือนเมษายน 2025 ภาษีพื้นฐานที่สหรัฐเก็บจากสินค้าจีนเคยพุ่งถึง 145% และจีนตอบโต้ที่ 125% ก่อนลดลงมา ข้อมูลจาก Penn Wharton Budget Model ระบุว่าอัตราภาษีที่มีผลจริงต่อสินค้านำเข้าจากจีนอยู่ที่ 22.8% ณ เดือนกรกฎาคม สูงที่สุดในกลุ่มคู่ค้าหลัก ส่วนเหล็กและอะลูมิเนียมถูกเก็บหนักที่สุดที่ 40.5% ด้านจีนยังเก็บภาษี 10% กับสินค้าสหรัฐทุกรายการ และ 15% เฉพาะก๊าซธรรมชาติเหลว

มูลค่าการค้าสองฝ่ายระหว่างมกราคมถึงสิงหาคม 2026 อยู่ที่ 400,800 ล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้น 5.4% จากปี 2025 โดยการส่งออกของจีนคิดเป็น 75% ของมูลค่าดังกล่าว ปัจจุบันสองฝ่ายกำลังหารือกรอบลดภาษีที่ครอบคลุมสินค้ามูลค่า 30,000 ล้านดอลลาร์ของแต่ละฝ่าย และรัฐมนตรีคลัง สกอตต์ เบสเซนต์ มีกำหนดพบรองนายกรัฐมนตรีเหอ ลี่เฟิง ในช่วงสุดสัปดาห์เพื่อปูทาง

จีนเข้าโต๊ะเจรจาด้วยแรงต่อรองไม่น้อย ปักกิ่งเคยใช้การคุมส่งออกแร่หายากกดดันให้วอชิงตันลดภาษีลงมาสำเร็จ ดาน หวัง จาก Eurasia Group ประเมินว่า "จีนยังคงมีความได้เปรียบ" ขณะที่เป้าหมายสำคัญของฝ่ายสหรัฐคือให้จีนให้คำมั่นซื้อสินค้าเกษตรอเมริกัน โดยเฉพาะถั่วเหลือง อย่างไรก็ดียังมีหลายปมที่อาจทำให้สะดุด ทั้งการสนับสนุนที่ปักกิ่งให้แก่อิหร่าน โดย Wall Street Journal รายงานว่าหน่วยงานของจีนส่งภาพถ่ายดาวเทียมให้หน่วยงานทางทหารอิหร่าน และข้อกล่าวหาว่าห้องปฏิบัติการ AI ของจีนลอกเลียนขีดความสามารถของบริษัทอเมริกัน "ในระดับอุตสาหกรรม"