นักฟิสิกส์สังเกตผลของแรงโน้มถ่วงตามทฤษฎีไอน์สไตน์ในโลกควอนตัมได้เป็นครั้งแรก

ทีมวิจัยนานาชาติเผยแพร่ผลงานในวารสาร Science Advances เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2026 ระบุว่าสามารถสังเกตผลของแรงโน้มถ่วงต่อวัตถุควอนตัมที่ตกอย่างอิสระได้โดยตรงเป็นครั้งแรก ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ถูกทำนายไว้นานแล้วแต่ไม่เคยวัดได้

งานวิจัยนี้เกิดจากความ��่วมมือของ Ben-Gurion University of the Negev, University of Oxford, University of Southampton, University of Ulm, สถาบัน Institute of Quantum Technologies ของศูนย์การบินและอวกาศเยอรมัน และ Texas A&M University โดยมีศาสตราจารย์เซอร์ Roger Penrose เจ้าของรางวัลโนเบลร่วมอยู่ในทีมด้วย

วิธีการทดลองใช้เครื่องมือชื่อ Quantum Galileo Interferometer แยกอะตอมรูบิเดียมที่เย็นยิ่งยวดออกเป็นสถานะซ้อนทับสองส่วน ส่วนหนึ่งของคลื่นอะตอมตอบสนองต่อสนามแม่เหล็กที่นักวิจัยใช้สร้างแรงยกขึ้นให้หักล้างแรงดึงลงของแรงโน้มถ่วงพอดี ทำให้ส่วนนั้นอยู่นิ่ง ขณะที่อีกส่วนตกอย่างอิสระ จากนั้นจึงนำทั้งสองส่วนกลับมารวมกันเพื่อวัดรูปแบบการแทรกสอดซึ่งเผยให้เห็นความต่างของเฟสควอนตัม

ความหมายของผลลัพธ์คือหลักสมมูล (equivalence principle) ซึ่งเป็นแนวคิดรากฐานของทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปที่ว่าแรงโน้มถ่วงหายไปสำหรับผู้สังเกตที่ตกอย่างอิสระ ยังคงสอดคล้องกับพฤติกรรมของสสารในระดับควอนตัม Vlatko Vedral ผู้ร่วมวิจัยกล่าวว่า "การทดลองนี้ผลักกลศาสตร์ควอนตัมเข้าสู่หนึ่งในพรมแดนที่น่าสนใจที่สุดของมัน คือแรงโน้มถ่วง และแสดงให้เห็นอีกครั้งว่าคำทำนายของมันยังคงเป็นจริง"

สิ่งที่การทดลองนี้ยังไม่ได้ทำคือการรวมแรงโน้มถ่วงเข้ากับกลศาสตร์ควอนตัม หรือพิสูจน์ว่าแรงโน้มถ่วงเป็นควอนตัม แต่เทคนิคนี้เปิดทางให้ทดสอบต่อด้วยวัตถุที่หนักขึ้น เช่น นาโนไดมอนด์ ในอนาคต