ฮับเบิลจับภาพรูปสิบเหลี่ยมยักษ์รอบขั้วใต้ของดาวเสาร์ ครั้งแรกในซีกใต้

NASA เผยแพร่ผลการค้นพบเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2026 ว่ากล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลตรวจพบคลื่นบรรยากาศรูปสิบเหลี่ยม (decagon) ขนาดมหึมาล้อมรอบขั้วใต้ของดาวเสาร์ นับเป็นครั้งแรกที่มีการสังเกตเห็นรูปแบบกระแสลมเป็นเหลี่ยมสม่ำเสมอขนาดใหญ่ในซีกใต้ของดาวเคราะห์ดวงนี้ งานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร Science Advances โดยมี Agustín Sánchez-Lavega จาก University of the Basque Country ประเทศสเปนเป็นผู้เขียนนำ

เส้นทางการค้นพบใช้เวลาหลายปี ข้อมูลฮับเบิลตั้งแต่ปี 2023 เริ่มมีเค้าโครงจาง ๆ ของรูปหลายเหลี่ยม 10 มุม จากนั้นในปี 2024 นักดาราศาสตร์สมัครเล่นอย่าง Trevor Barry และ Jean-Paul Oger สังเกตเห็นแถบคลื่นเป็นลอนใกล้ขั้วใต้จากการสังเกตภาคพื้นดิน ก่อนที่ภาพจากฮับเบิลในช่วงเดือนสิงหาคมถึงกันยายน 2025 จะยืนยันว่าเป็นโครงสร้างสิบเหลี่ยมที่ชัดเจนแล้ว

ลักษณะทางกายภาพที่น่าสนใจคือคลื่นนี้อยู่ในกระแสลมกรด (jet stream) ที่ทรงพลังของดาวเสาร์ และแผ่ลึกลงไปหลายชั้นบรรยากาศ ไม่ได้อยู่แค่ผิวยอดเมฆ ตำแหน่งของมันขยับเล็กน้อยตามความยาวคลื่นที่ใช้สังเกต ซึ่งสะท้อนว่าอยู่คนละระดับความสูงในชั้นบรรยากาศ

Amy Simon จาก NASA Goddard Space Flight Center ซึ่งเป็นหัวหน้าโครงการ OPAL ระบุว่า "เราไม่เคยเห็นอะไรแบบนี้ในซีกใต้ของดาวเสาร์มาก่อน" ขณะที่ Sánchez-Lavega ตั้งคำถามตรง ๆ ว่า "ทำไมมันถึงเพิ่งก่อตัวตอนนี้ ทั้งที่เราไม่เคยเห็นมาก่อน"

โครงสร้างนี้คล้ายแต่ไม่เหมือนรูปหกเหลี่ยมชื่อดังที่ขั้วเหนือของดาวเสาร์ซึ่งถูกสังเกตมากว่า 40 ปี นักวิทยาศาสตร์ยังไม่ทราบว่ามันจะเสถียรแบบหกเหลี่ยมเหนือหรือจะเปลี่ยนรูปต่อไป การสังเกตในอนาคตจากฮับเบิลและกล้อง James Webb ร่วมกับการจำลองด้วยคอมพิวเตอร์จะช่วยหาคำตอบเรื่องกลไกการก่อตัวและอายุขัยของมัน