พบ "African Superplume" ใต้ทวีปแอฟริกากำลังดึงทวีปให้แยกออกจากกัน

งานวิจัยที่เผยแพร่เมื่อ 1 กันยายน 2026 โดยทีมจาก Department of Geosciences วิทยาลัยวิทยาศาสตร์ Virginia Tech ระบุว่ากลุ่มหินร้อน (mantle plume) ขนาดมหึมาใต้ทวีปแอฟริกา ซึ่งเรียกว่า African Superplume กำลังดึงทวีปให้แยกออกจากกัน ��้วยกลไกที่แตกต่างจากแรงในระดับผิวโลก

ทีมวิจัยใช้แบบจำลองคอมพิวเตอร์แบบ 3D thermomechanical ประกอบกับข้อมูลการวัดด้วย GPS ที่เก็บต่อเนื่องมากว่า 12 ปี โดย Tahiry Rajaonarison นักวิจัยหลักพัฒนาแบบจำลองที่ติดตามการเคลื่อนที่ของผิวโลกในระดับมิลลิเมตรจากสัญญาณดาวเทียม จากนั้นวิเคราะห์ทั้งการเสียรูปในแนวตั้งฉากกับรอยแยกที่คาดหมายได้ และการเคลื่อนตัวในแนวขนานกับรอยแยกที่เป็นความผิดปกติ

ข้อค้นพบสำคัญคือมีแรงสองชุดที่กำหนดรูปร่างของรอยแยกแอฟริกาตะวันออก แรงชุดแรกคือ lithospheric buoyancy force ในระดับตื้นซึ่งขับเคลื่อนการยืดตัวในแนวตะวันออก-ตะวันตกตามปกติ ส่วนแรงชุดที่สองคือการไหลของแมนเทิลไปทางเหนือจาก African Superplume ที่อยู่ลึกลงไป ซึ่งเป็นต้นเหตุของการเสียรูปในทิศเหนือที่ผิดจากที่คาดไว้

ศาสตราจารย์ Stamps ระบุว่าผลการวิจัยนี้ให้ "ภาพที่ซับซ้อนมากขึ้น" ของการเกิด "การแตกตัวของทวีป" โดยก้าวข้ามคำอธิบายที่อาศัยกลไกเดียว

งานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Geophysical Research และมีนัยกว้างกว่าแค่กรณีแอฟริกา เพราะแสดงให้เห็นว่าพลวัตของแมนเทิลระดับลึกมีปฏิสัมพันธ์กับธรณีวิทยาระดับผิวอย่างไร ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการทำความเข้าใจกระบวนการแยกตัวของทวีปทั่วโลก