นักวิจัยพบเซลล์มะเร็งเต้านมที่หลับอยู่ ซ่อนตัวหลัง "โล่" ของเซลล์ภูมิคุ้มกัน

นักวิจัยจาก MRC Laboratory of Medical Sciences, Imperial College London และ UCL Genetics Institute ตีพิมพ์ผลงานในวารสาร Genome Medicine ชื่อ "Spatial ecology of breast cancer reveals co-evolution of proliferative and dormant niches" (DOI: 10.1186/s13073-026-01711-0) ซึ่งอาจอธิบายได้ว่าทำไมมะเร็งเต้านมถึงกลับมาเป็นซ้ำหลังการรักษา

ทีมวิจัยใช้เทคนิค single-cell RNA sequencing ร่วมกับ spatial transcriptomics สร้างแผนที่เซลล์ของเนื้องอกเต้านมอย่างละเอียด และพบว่าเนื้องอกไม่ได้เป็นก้อนเดียวกันทั้งหมด แต่แบ่งเป็นบริเวณที่มีเซลล์มะเร็งกำลังแบ่งตัวอย่างแข็งขัน กับบริเวณอื่นที่เต็มไปด้วยเซลล์ที่อยู่ในภาวะหลับ (dormant หรือ quiescent)

จุดค้นพบสำคัญคือเซลล์ที่หลับอยู่มักถูกล้อมรอบด้วยเซลล์ภูมิคุ้มกันและเซลล์เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ซึ่งทำหน้าที่เหมือนเกราะป้องกัน Dr. Maria Secrier อธิบายว่า "เซลล์มะเร็งถูกห่อหุ้มอยู่ในบริเวณของ macrophage และ fibroblast ที่เราคิดว่าทำตัวเหมือนโล่"

Dr. Alexis Barr เสริมว่า "เซลล์มะเร็งที่อยู่ในภาวะหลับอันตรายมาก เซลล์เหล่านี้หลบเคมีบำบัดได้ แล้วก็คงอยู่ในสภาพหลับนิ่งอยู่ในก้อนเนื้องอก" ก่อนจะตื่นขึ้นมาแบ่งตัวใหม่ในภายหลัง ซึ่งอธิบายกลไกการกลับเป็นซ้ำได้ตรงไปตรงมา

นัยต่อการรักษาคือแนวทางในอนาคตอาจต้องออกแบบให้โจมตีทั้งสองส่วนพร้อมกัน คือทั้งเซลล์ที่แบ่งตัวเร็วและกลุ่มเซลล์ที่หลับอยู่ โดยอาจใช้การรักษาแบบผสมผสานที่ปรับให้เหมาะกับแต่ละบริเวณของเนื้องอก แทนที่จะใช้ยาเดียวกันกับทั้งก้อน