สมองเปลี่ยนแปลงก่อนคราบอะไมลอยด์จะตรวจพบราว 7 ปี งานวิจัยชี้อัลไซเมอร์เริ่มเร็วกว่าที่คิด

งานวิจัยที่รายงานผ่าน ScienceDaily เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2026 พบว่าการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของสมองเกิดขึ้นอย่างน้อย 7 ปีก่อนที่คราบอะไมลอยด์จะตรวจพบได้ด้วยเครื่อง PET scan ซึ่งท้าทายความเข้าใจเดิมว่ากระบวนการของโรคอัลไซเมอร์เริ่มต้นเมื่อใด

ระเบียบวิธีวิจัยคือทีมติดตามผู้สูงอายุที่ยังมีสมรรถภาพทางปัญญาปกติด้วยการสแกน MRI ซ้ำ ๆ ตลอดระยะเวลาเกือบ 20 ปี จากนั้นจึงย้อนกลับไปวิเคราะห์ข้อมูลภาพในทศวรรษก่อนที่คราบอะไมลอยด์จะปรากฏขึ้นเป็นครั้งแรก แล้วเปรียบเทียบกลุ่มที่ภายหลังพัฒนาคราบที่ตรวจพบได้กับกลุ่มที่ยังไม่มีคราบตลอดช่วงการศึกษา

ผลที่ได้ชี้ว่ามีความเป็นไปได้สองทาง ทางแรกคือกระบวนการที่เป็นอันตรายเกิดขึ้นก่อนคราบที่ตรวจพบได้ ทางที่สองคือการเปลี่ยนแปลงของสมองอาจเป็นผลจากกลไกทางชีววิทยาที่แยกต่างหากจากการสะสมอะไมลอยด์โดยสิ้นเชิง

นัยเชิงการรักษามีน้ำหนัก หากสมมติฐานที่สองถูกต้อง แนวทางพัฒนายาที่มุ่งกำจัด��ะไมลอยด์เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ และวงการอาจต้องหันไปหากลไกอื่นที่เกิดขึ้นก่อนหน้า

งานวิจัยตีพิมพ์ใน Nature Neuroscience (2026) DOI: 10.1038/s41593-026-02363-4 นำโดย James Michael Roe (ปัจจุบันอยู่ที่ Cercare Medical เดิมอยู่ที่ Center for Lifespan Changes in Brain and Cognition มหาวิทยาลัยออสโล) และศาสตราจารย์ Anders Martin Fjell จากภาควิชาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยออสโล